Çankaya, yüz çiçekli bahçe Ankara'nın en güzel çiçeği, o çok yönlü yaşamıyla, yediveren gülüdür. Çankaya, bir yerleşim olarak, bir parçası olduğu başkent Ankara'nın siyasal, kamusal ve sosyo-ekonomik, kültürel kuruluşlarının en önemlilerini içinde bulunduran ilçesidir.

Cumhuriyet döneminden hemen önceki haliyle Çankaya, bağlık bahçelik kırsal bir alan görünümündeydi. Bu bağlardan birinin içindeki köşke Mustafa Kemal Paşa'nın yerleşmesi, Çankaya'nın önemini birdenbire artırdı. Bu köşk bugün bir müze olarak korunuyor. Bugünkü Çankaya köşkü ise, Alman Mimar Clemens Holzmeister tarafından projelendirilerek daha sonra yapıldı.

Kale çevresinde oluşmuş eski kente tepeden bakan, güney yöndeki bu bağlık bahçelik alan zaman içinde gelişerek 1936 yılında ilçe durumuna geldi. Çankaya bu konumu ve hızlı gelişimi ile, "başkent içinde başkent" niteliği kazandı. Bugünkü Çankaya, ülkenin en önemli kamusal karar organlarını, üniversitelerini, çeşitli ülkelerin büyükelçiliklerini, iş alanlarını, ticaret merkezlerini, bankaları, büyük otelleri, kültür ve sanat kuruluşlarını, restoranları, eğlence ve dinlenme yerlerini barındıran bir yerleşim alanı. Yeni Türk devletinin kuruluşundaki güç günleri yakından yaşamış olan bu ilçe, sağlığında Atatürk'ün konutuna, ölümünde Anıtkabirine mekan oldu.

Çankaya’da 109 mahalle vardır. İlçemizin bugünkü nüfusu resmi rakamlara göre 769 bindir. Fakat, gerçekte bu nüfusun 1 milyon dolayında olduğu tahmin edilmektedir. Günlük nüfus hareketlerine bağlı olarak Çankaya’nın nüfusu, gün boyunca 2 milyona ulaşmaktadır. İlçemiz bu özelliğiyle kent içinde ayrı bir kent merkezi özelliğine sahiptir.

İlçemiz aynı zamanda, uluslararası kültürel ve sanatsal etkinliklerin de merkezi durumundadır. Bu özelliği, onu Ankara’nın en gözde ilçesi haline getirmektedir.

Çankaya, bütün bu özellikleriyle, tüm yerli ve yabancı turistlerin en çok ziyaret etmek istediği nadir ilçeler arasında yer almaktadır.

İlçemiz son zamanlarda kırsal kesimden göçlerin yoğunlaşması nedeniyle hızlı bir nüfus artışına neden olmuş, yapılan imarsız gecekondulaşma neticesi dış kesimlerde düzensiz bir yapılaşma meydana gelmiştir. Bu göçün çoğunluğunu Çorum, Sivas, Yozgat, Kars, Çankırı, Erzurum ve Erzincan yörelerinin insanları teşkil etmektedir. Bu itibarla da değişik kültürlerin ve etnik yapıların bir arada bulunduğu görülmekte ise de bölgemizde bu özelliklerin şimdiye kadar bir sorun teşkil etmediği gözlenmiştir.

Nüfusun çoğu geçimini esnaflık, işçilik ve memuriyetten sağladığı gelirle idame ettirmektedir.

İlçemiz Belediye sınırları içerisinde kalan yerler imar planına uygun olarak çağdaş ve modern bir yapıya kavuşturulmuştur.

İlçemiz Çankaya’da şehir planları yapılırken depreme karşı dayanıklı yapılar kurulmaktadır. Bunun için dünyanın büyük kentlerinde görülen yüzden fazla katlı binalar İlimiz ve İlçemizde yapılmamıştır.

İlçemiz Çankaya tarım kenti değil, sanayi, ticaret ve hizmetlerin yoğunlaştığı bir kent özelliğindedir.

İlçemizde Devletin en üst düzey yöneticisinden en alt birimindeki hizmetliye kadar binlerce kişi Kamu Hizmetlerinde çalışmaktadır.

 

Çağlar boyu Anadolu Medeniyetlerinin beşiği olan Ankara, Başkent olmasından sonra özellikle kültürel etkinlikleri açısından hızlı bir toplumsal gelişme ve yenileşme içerisindedir. Eski Anadolu kültüründen günümüze değin birçok uygarlığın uğrağı olan İlimizde gelenek, görenek ve kültürdeki gelişmelerin derin izlerini genellikle kırsal kesimde daha belirgin görmekteyiz.

İlin özellikle; Dikmen, Çankaya ve Gazi Osman Paşa semtlerinde eski Osmanlı mimarisinin taklidi ile başlayan akım; modern mimariye dönüşerek şimdiki çağdaş Türk mimarisinin biçim ve stiline önderlik etmiştir. Bununla birlikte Ankara Kalesindeki eski konak ve evler hemen hemen hiç bozulmadan günümüzde de yaşamaktadır.

İlimizde 30 civarında resmi ve özel müze, yeni tesisleri ile bir Milli Kütüphane, 43 halk, 1 gezici ve 1 çocuk kütüphanesi mevcuttur.

Ayrıca Ulusal ve Uluslararası kongre turizmine hitap eden çok sayıda resmi ve özel organizasyonlar kültürel faaliyetleri canlı tutmaktadır. İlimizde kültür ve sanat etkinliği gösteren 343 dernek ve vakıf faaliyette bulunmaktadır. İlimizde 418 matbaa, 32 sinema, 8 devlet tiyatrosu ile 21 özel tiyatro faaliyetlerini sürdürmektedir.

İlimiz Başkent olduktan sonra müzecilik alanında başarılı çalışmalarla adını duyurmuştur. Anadolu Medeniyetleri (Arkeoloji) ve Etnografya Müzeleri Cumhuriyetimizin ilk yıllarında kurularak, eserleri ile hızla zenginleşen müzelerimizdir.


İlimiz ve İlçemiz Cumhuriyet Döneminin kültür bileşimi ile ortaya çıkmıştır. Günümüzde Kültür ve Sanat Merkezi olan İlçemiz halkına özgü özellikleri göremeyiz. Ancak, anonim ürünler olarak gördüğümüz Çankaya Folklörü Ankara ve Anadolu Kültüründen ayrı düşünülemez.


Nüfusu bir milyona yaklaşan İlçemiz Çankaya’da yaşayanlar, uyum döneminden sonra modern ve çağdaş kent giysilerini benimsemişlerdir.


Eski Ankara Efesi giysileri olan zıvga, işlik, lorta , hırka, şal, dizlik, cimcime ve kama ile kadın giysilerinden; şalvar, patiska gömlek, salta kuşak, fes, yemeni ve tülbent, özel ve milli günlerde folklor gösterisi sırasında giyilir.


Kütüphaneler:

-Ankara Adnan Ötüken İl Halk Kütüphanesi

-Ankara Ali Dayı Çocuk Kütüphanesi

-Ankara Hüseyin Alper Halk Kütüphanesi

-Oran Sevgi Yılı Halk Kütüphanesi

-Cebeci Halk Kütüphanesi

-Milli Kütüphane

İlçemize gelen turist sayısı azımsanmayacak boyuttadır. Her yıl turist sayısı artış göstermektedir. Bunun başlıca nedenleri;

 TURİZM

İlçemiz, Başkent Ankara’nın en modern, en temiz ve en lüks semtlerine sahiptir.
 

Turistik Oteller İlçemizdedir. (Hilton, Sheraton, Ankara gibi)
 

Turizm büroları ve tur acentaları vardır.
 

Cumhurbaşkanlığı, TBMM, Başbakanlık Konutu ve Bakanlıklar’da İlçemiz sınırları içerisindedir.
 

Lokanta ve Restoranlar ile eğlence merkezi turisti davet eder.
 

Ticaret ve kültürel etkinliklerimiz canlıdır.
 

Çankaya halkı turiste karşı centilmendir. Saygılı davranır.
 

İlçemizin Turistik Yerleri ve Yöreleri:
 

Anıtkabir, Atatürk Müzesi, Atatürk Anıtı (Zafer Anıtı-Sıhhıye), M.T.A Genel Müdürlüğü Tabiat Tarihi Müzesi, Güvenlik Anıtı, Oyuncak Müzesi (Cebeci-Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi), Hitit Anıtı, Atakule, TBMM İlçemizin başlıca turistik yerlerindendir. Elmadağ Kayak Tesisleri, Ahlatlıbel Spor ve Eğlence Merkezi, Eğmir Gölü, İlçemizin Güneyinde ODTÜ arazi içerisindedir.
 

İlçemize gelen yerli ve yabancı turistler tarihi ve doğal güzelliklerin yanında yemeğini yiyecek, çayını içecek güzel köşeler ararlar. İlçemizdeki oteller, restoranlar, parklar, çay bahçeleri, sinema ve tiyatro salonları turistlerin aradığı özelliklere sahiptir.